مرحلهء اول
درس اول و دوم

مرحلهء اول :
آمادگی در اندیشه و قلب
درس اول : در پیشگاه نور

  نکات

1. انسان همواره در حال انتخاب است و انتخاب درست متکی بر شناخت درست است .
2. اگر بخواهیم دل بستگی های کوچک وپست ما را به خود جلب نکند بلکه مجذوب یک انتخاب و هدف بزرگ شویم باید شناخت درستی از خوبی ها و زیبائی ها داشته باشیم .
3. داستان حضرت ابراهیم (ع) و نفی معبود ها و دلبستگی های کوچک توسط او، مثال روشنی است بر مدعای ما .
4. او هر معبودی را که غروب و افول داشت دوست داشتنی و سزاوار دل بستن نمی دانست .
5. از دیدگاه حضرت ابراهیم (ع) هر چیز که افول و غروب داشته باشد معلوم است که تحت سیطره و قدرت موجود دیگری قرار دارد .
6. اموری مانند ستاره و ماه و خورشید که حرکت و طلوع و غروب دارند نمی توانند معبود ما باشند معبود ما کسی است که اینها را خلق کرده و بر طبق یک نظام خاصی آنها را به حرکت درآورده است .  

  تفکر :
1. چه ویژگی در ماه ، ستاره و خورشید است که سبب می شود لایق پرستش نباشند ؟

ویژگی مشترک هر سه افول آنها استدلال حضرت ابراهیم این بود که چیزی که ناپایدار باشد و افول کند شایستگی پرستش را ندارد .  

  2. کدام جهت را برای زندگی خود برگزید ؟ دلیلش برای انتخاب این جهت چه بود ؟

حضرت ابراهیم (ع) از اینکه ستاره و یا ماه و یا خورشید را معبود خود قرار دهد بیزاری جست و فرمود : من روی خود را به سوی کسی می گردانم که آسمانها و زمین را پدید آورده است .
از دیدگاه حضرت ابراهیم (ع) هر چیز که افول و غروب داشته باشد معلوم است که تحت قدرت و سیطرهء موجود دیگری قرار دارد . معبود ما کسی است که این ها را خلق کرده است و بر طبق نظام خاصی آن ها را به حرکت در آورده است .  

  درس دوم : تفکری در خویش
نکات

1. هر انسان همواره در حال انتخاب است .
2. نوجوانی و جوانی را باید آغاز انتخاب های بزرگ داشت .
3. همهء موجودات در مسیر از نقص به کمال در حرکتند .
4. رسیدن به کمال یعنی آشکار شدن استعدادهای نهفته .
5. انسان بر خلاف گیاهان و حیوانات استعدادهای نامحدود دارد .
6. انسان جویای کمال است همه تلاشهای او بیانگر این خصوصیت اوست .
7. لحظهء زیبا برای انسان لحظه ای است که انسان به کمالی برسد .
8. درخت وجود انسان با شکوفایی همه استعدادها شادابی می گیرد .
9. کسی که همه استعدادهای او بطور متوازن رشد کند انسانی کامل و دوست داشتنی است .
10. مهمترین استعدا انسان بی نهایت طلبی اوست .
11. بی نهایت ( کمال مطلق ) کسی جز خدا نیست و انسان دانسته و یا ندانسته بدنبال خداست .
12. انسان بر خلاف گیاه و حیوان با تفکر و انتخاب خود باید راه کمال را بپوید .
13. نمونهء برجستهء انسان به کامل امام علی (ع) است زیرا همهء ابعاد وجودی او متوازن و در حد اعلاء رشد کرده است .  

  سوال های متن :
1.چرا دوران نوجوانی و جوانی اهمیت دارد ؟

زیرا این دوره آغاز انتخاب های بزرگ انسان می باشد که به اصل زندگی مربوط می شود .  

  2. فرق استعداد های گیاهان و حیوانات از یک طرف با استعدادهای انسان از طرف دیگر در چیست ؟

استعدادهای گیاهان و حیوانات محدود است . یک هسته ی خرما می خواهد به یک نخل تنومند تبدیل شود و ... ولی استعدادهای انسان متنوع و گسترده است . دیگر اینکه آدمی بی نهایت طلب است گیاه یا حیوان وقتی به سر منزل رسید متوقف می شود ولی استعداد انسان پایان ندارد به هر مرحله می رسد بالاتر را طلب می کند .  

  3. فرق انسان با سایر موجودات در رسیدن به کمال چیست ؟

گیاهان بطور طبیعی و حیوانات بطور غریزی استعدادهای خود را شکوفا می کنند اما انسان مسئول سرنوشن خود است او باید از « قدرت تفکر و تعقل » و « قدرت انتخاب » خود استفاده کند یعنی خوبی ها را بشناسد و با انتخاب آن راه ها ، بسوی کمال حرکت کند .  

  4. قرآن درباره قدرت تفکر و قدرت انتخاب انسان چه می فرماید ؟

« انا هدینا السبیل اما شاکرا و اما کفورا » ؛ ما راه را به او « انسان » نشان دادیم یا سپاسگزار (و پذیرا ) خواهد بود یا نا سپاس . این آیه شریفه نشان می دهد که خداوند قدرت تشخیص راه را از بی راهه در نهاد انسان گذاشته است و او خود باید راه راست را انتخاب کند که در این صورت سپاسگزار نعمت خدا بوده است وگرنه موجودی ناسپاس خواهد بود .  

  5. سخن قرآن دربارهء مسئول بودن انسان نسبت به اعمالش چیست ؟

« کل نفس بما کسبت رهینه ؛ هر کس در گرو کاری است که کرده است . »  

  6.حقیقت زندگی انسان چیست ؟

شکوفایی تدریجی وجود او و رسیدن به خوبی ها و زیبایی ها یعنی از نقص ها رها شدن و به کمال رسیدن.  

  7. شخصیت متوازن و متعادل چگونه شخصیتی است و چرا چنین افرادی دوست داشتنی هستند ؟

عبارتست از شخصیتی که همه استعدادهای او بطور متعادل رشد کرده باشد و بخاطر همین مطلب دوست داشتنی هستند .  

  اندیشه و تحقیق : 1.پیام های اصلی درس را در چند بند به ترتیب بنویسید ؟

- موجودات عالم در مسیررهائی از نقص بسوی کمال در حرکتند .
- منظور از رسیدن به کمال عبارتست از شکوفائی استعدادها .
- انسان موجود جویای کمال است .
- لحظهء زیبا برای انسان لحظه ای است که انسان به کمالی برسد .
- گیاهان و حیوانات استعدادهای محدود دارند .
- یکی از استعدادهای انسان بی نهایت طلبی اوست .
- بی نهایت ( کمال مطلق ) کسی جز خدا نیست .
- انسان با تفکر و انتخاب خود راه کمال را می پیماید .  

  2. تنوع و گستردگی استعدادها مفید است یا مضر ؟ چرا ؟

مفید است و زیبایی وجود انسان به شکوفائی همۀ استعدادهای او بستگی دارد .  

  3. قدرت تفکر و قدرت انتخاب ، هریک چه نقشی در حرکت کمالی انسان دارند ؟

با قدرت تعقل و آگاهی خود خوبی ها را می شناسیم و با قدرت انتخاب بسوی آن کمال پیش می رویم . میزان صحت هدف به میزان آگاهی انسان بستگی دارد .

4. چرا انسان مسئول سرنوشت خویش است ؟
چون فعالیت های انسان بر اساس عقل و انتخاب است بنابراین مسئول سرنوشت خویش می باشد .

5. به نظر شما انسان سعادتمند کیست ؟
کسی که توانسته باشد هدف زندگی را به درستی انتخاب کرده باشد و همهء استعدادهایش را بطور متعادل شکوفا کند . انسانی که همهء استعدادهای او بطور متوازن رشد کرده و به کمال رسیده خوشبخت است .